الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
33
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
در دومين آيه همان مطلب را به اين صورت تاكيد مىكند : چنان نيست كه با شتابزدگى چنين كسانى را فورا مجازات كنيم ، بلكه « به آنها مهلت و فرصت كافى براى تنبه و بيدارى مىدهيم » و هنگامى كه بيدار نشدند ، گرفتارشان مىسازيم ( * ( وَأُمْلِي لَهُمْ ) * ) . زيرا شتاب و عجله مال كسانى است كه قدرت كافى ندارند و مىترسند فرصت از دستشان برود « ولى نقشه من و مجازاتهايم آن چنان قوى و حساب شده است كه هيچكس را قدرت فرار از آن نيست » ( * ( إِنَّ كَيْدِي مَتِينٌ ) * ) . « متين » به معنى قوى و شديد است و اصل آن از « متن » گرفته شده كه به معناى عضله محكمى است كه در پشت قرار دارد . و « كيد » با « مكر » از نظر معنى همسان است و همانگونه كه در ذيل آيه 54 از سوره آل عمران ( جلد دوم تفسير نمونه صفحه 429 ) گفتهايم : « مكر » در اصل لغت به معنى چاره جويى و جلوگيرى كردن كسى از رسيدن به مقصود او است ، و معنى « نقشههاى موذيانه » كه در مفهوم فارسى امروز آن افتاده در مفهوم عربى آن نيست . در مورد « مجازات استدراجى » كه در آيه فوق به آن اشاره شده و از آيات ديگر قرآن و احاديث استفاده مىشود چنين است كه خداوند گناهكاران و طغيانگران جسور و زورمند را طبق يك سنت ، فورا گرفتار مجازات نمىكند ، بلكه درهاى نعمتها را به روى آنها مىگشايد ، هر چه بيشتر در مسير طغيان گام بر مىدارند ، نعمت خود را بيشتر مىكند ، و اين از دو حال خارج نيست ، يا اين نعمتها باعث تنبه و بيداريشان مىشود ، كه در اين حال برنامه « هدايت الهى » عملى شده ، و يا اينكه بر غرور و بى خبريشان مىافزايد در اين صورت مجازاتشان به هنگام رسيدن به آخرين مرحله ، دردناكتر است ، زيرا به هنگامى كه غرق انواع ناز و نعمتها